Ocena transparentności instytucjonalnej, konsekwencji epidemiologicznych i ryzyka systemowego

Na podstawie ujawnienia „The Telegraph” (15 listopada 2025)

W listopadzie 2025 r. The Telegraph ujawnił, że UK Health Security Agency (UKHSA) odmówiła udostępnienia danych niezbędnych do analizy zależności między statusem szczepiennym populacji a nadmiarową śmiertelnością w Wielkiej Brytanii.

UKHSA uzasadniła odmowę tym, że publikacja danych mogłaby wywołać „distress or anger” wśród rodzin osób zmarłych.

Jednocześnie agencja udostępniła te same dane producentom szczepionek.

Z naukowego punktu widzenia oznacza to poważne naruszenie zasad transparentności, bezstronności i nadzoru farmakologicznego.

Kontekst i znaczenie sprawy

Wysoka nadmiarowa śmiertelność (excess mortality) obserwowana w Wielkiej Brytanii od 2021 r. wymaga pełnych, dostępnych publicznie danych dotyczących:

• statusu szczepiennego,
• daty przyjęcia kolejnych dawek,
• danych demograficznych,
• rejestrów zgonów,
• przyczyn zgonów.

Są to elementy niezbędne do przeprowadzenia oceny przyczynowości (causal inference) oraz do określenia, czy istnieją jakiekolwiek związki czasowe lub statystyczne między programem szczepień a wzrostem śmiertelności.

Odmowa UKHSA i jej naukowa ocena

Oficjalne uzasadnienie UKHSA

UKHSA odmówiła publikacji danych, argumentując, że ich upublicznienie „mogłoby wywołać niepokój lub gniew” wśród rodzin.

Ocena formalna

• Argument ma charakter pozanaukowy.
• Nie spełnia kryteriów metodologicznych stosowanych w epidemiologii populacyjnej.
• Narusza zasady open data, wymagane w systemach zdrowia publicznego (WHO, OECD).
• Jest niezgodny ze standardami transparentności instytucjonalnej (Public Health Ethics Framework).

Asymetria informacyjna i potencjalny konflikt interesów

Według The Telegraph, UKHSA udostępniła te dane producentom szczepionek, co tworzy asymetrię informacyjną pomiędzy podmiotami komercyjnymi a opinią publiczną.

Z perspektywy naukowej i etycznej oznacza to:

• naruszenie neutralności instytucjonalnej,
• brak równowagi w dostępie do informacji,
• możliwość stronniczości w analizach bezpieczeństwa,
• zwiększone ryzyko błędów systemowych w nadzorze farmakologicznym.
• W literaturze naukowej takie sytuacje określone są jako „systemic transparency breach” i wiążą się z ryzykiem utraty zaufania publicznego do systemu ochrony zdrowia.

Zjawisko nadmiarowej śmiertelności w Wielkiej Brytanii (2021–2025)

Dane Office for National Statistics (ONS) wskazują:

• od 2021 r. utrzymuje się stała nadwyżka zgonów niezwiązanych z COVID-19,
• główne grupy dotknięte zjawiskiem to osoby w wieku 25–54 lata,
• część analiz wskazuje na korelacje czasowe między kampaniami szczepień przypominających a wzrostem nadmiarowej śmiertelności.

Potrzeba pełnych danych

Bez dostępu do rozszerzonych danych:

• modele kohortowe nie są możliwe do walidacji,
• analizy ryzyka pozostają niepełne,
• ocena bezpieczeństwa farmakoterapii nie spełnia standardów WHO i EMA.

Implikacje systemowe

Ryzyko dla zaufania społecznego

Ukrywanie danych w kluczowych kwestiach zdrowotnych prowadzi do:

• erozji zaufania publicznego,
• spadku wiarygodności instytucji zdrowia publicznego,
• wzrostu sceptycyzmu wobec kolejnych programów szczepień.

Ryzyko dla nadzoru farmakologicznego

Zatajanie danych oznacza, że nadzór bezpieczeństwa jest:

• niepełny,
• podatny na stronniczość,
• pozbawiony możliwości niezależnej weryfikacji.

Wnioski końcowe

1. UKHSA odmawia udostępnienia danych kluczowych dla oceny bezpieczeństwa szczepień przeciw COVID-19.
2. Uzasadnienie odmowy jest pozamerytoryczne i sprzeczne z zasadami nauki oraz zdrowia publicznego.
3. Dane udostępniono podmiotom komercyjnym, co rodzi ryzyko konfliktu interesów.
4. Utrzymująca się nadmiarowa śmiertelność wymaga pełnej analizy statystyczno-epidemiologicznej, która obecnie jest niemożliwa z powodu braku dostępu do danych.
5. Sytuacja stanowi poważny precedens osłabiający wiarygodność nadzoru farmakologicznego w Wielkiej Brytanii.

Bibliografia i odniesienia naukowe

1. The Telegraph. Government ‘withholding data that may link Covid jab to excess deaths’ (15 November 2025).
2. Office for National Statistics (ONS). Excess Mortality in England and Wales, 2021–2024 – dataset and analytical reports.
3. World Health Organization (WHO). Global Vaccine Safety Blueprint 2.0.
4. European Medicines Agency (EMA). Good Pharmacovigilance Practices (GVP) — Module VII: Periodic Safety Update Reports.
5. OECD. Health Data Governance: Privacy, Monitoring & Public Trust (2021).
6. Public Health Ethics Framework (UK Department of Health). Zasady dotyczące rzetelności i transparentności danych.
7. Ioannidis J.P.A. Why Transparency in Public Health Data Is Essential for Scientific Credibility. JAMA, 2022.
8. Vandenbroucke J.P., Pearce N. Causal inference and public health epidemiology. Int. J. Epidemiol., 2019.
9. UKHSA – Freedom of Information responses (2023–2025).
10. Doshi P. Covid-19 vaccines: raw data, transparency, and the scientific process. BMJ, 2022.