Szwajcarscy naukowcy z ETH Zürich ogłosili przełom w dziedzinie medycyny precyzyjnej: mikroroboty zdolne do poruszania się w naczyniach krwionośnych i dostarczania substancji czynnych bezpośrednio w skrzepy lub guzy nowotworowe.

Technologia łączy magnetycznie sterowane mikro-struktury, nanomateriały i inżynierię biomedyczną, umożliwiając docelowo precyzyjne leczenie, ograniczenie skutków ubocznych oraz zminimalizowanie inwazyjnych procedur chirurgicznych.

Co dokładnie opracowano

Zespół z Multi-Scale Robotics Lab (kierowany przez prof. Bradley J. Nelson) opublikował pracę pt. “Clinically ready magnetic microrobots for targeted therapies” w czasopiśmie Science (2025).

W skrócie:

• Mikrorobot to kulista kapsuła z rozpuszczalną powłoką żelową, zawierająca nanopoczątkowo cząstki żelaza (magnetyczne) i tantal (kontrastowe) plus lek.
• Platforma integruje: kliniczny system elektromagnetyczny nawigacji, specjalny cewnik wprowadzający, system obrazowania w czasie rzeczywistym.
• Testy przeprowadzono na modelach silikonowych naczyń oraz na dużych zwierzętach (świnie, owce).
• Wynik: w testach na modelach urządzenie osiągnęło > 95% trafności w dostarczeniu ładunku do celu.

Ostatecznym celem: leczenie udarów (zakrzepów mózgowych), nowotworów, ognisk infekcji — nie przez lek ogólnoustrojowy, lecz przez mikrorobota dostarczającego substancję w konkretne miejsce.

Ryzyka i wyzwania

Technologia ta niesie ogromny potencjał, ale również stawia przed nami poważne pytania…

Naruszenie integralności biologicznej

Mikrorobot w ciele człowieka to więcej niż lek: to urządzenie aktywne.
Człowiek staje się niejako środowiskiem technologicznym.
Zmienia to:

• kto / co kontroluje urządzenie,
• jakie są granice jego działania,
• kto odpowiada za błędy.

Takie urządzenie może ingerować w fizjologię, której wcześniej nie dotykały klasyczne leki.

Możliwość nadużyć

Technologie mikro-/nanorobotów mogą być modyfikowane lub wykorzystywane inaczej, niż tylko dla dobra pacjenta:

• dostarczanie substancji bez pełnej wiedzy pacjenta,
• celowana manipulacja tkankami lub procesami biologicznymi,
• integracja z systemami sterowania, które mogą być podatne na hacki lub nieautoryzowane użycie.

Autonomia i kontrola człowieka

Im bardziej skomplikowane urządzenie w ciele, tym:

• mniejsze możliwości pacjenta, by je kontrolować lub zrozumieć,
• większe uzależnienie od systemów technicznych / instytucji medycznych,
• potencjalna utrata intymnej autonomii biologicznej i psychicznej.

Otwarcie na transhumanizm

Kiedy technologia staje się częścią ciała, zaczyna się redefinicja:

człowiek = organizm biologiczny + technologia

• poprawa człowieka – nie tylko leczenie, lecz ulepszanie,
• integracja człowieka z maszyną lub chipem,
• redefinicja granicy między biologicznym „ja”, a technologicznym „systemem”.

Asymetria władzy i zdrowia

Wraz z pojawieniem się zaawansowanych technologii medycznych:

• tylko część populacji może mieć dostęp,
• może wzrosnąć przepaść między tymi, którzy mogą sobie pozwolić na „lepszą” medycynę a tymi, którzy nie,
• większa centralizacja władzy nad zdrowiem – firmy, instytucje medyczne, technologia.

Technologia mikrorobotów – szansa i konsekwencje

Technologia mikrorobotów ma potencjał, by ratować życie i otwierać nowe ścieżki leczenia. To fakt.

Ale to również poważna zmiana – nie tylko medyczna, lecz kulturowa i technologiczna – w relacji człowiek-technologia.

Wymaga nie tylko badań medycznych, lecz również debaty dotyczącej etyki, prawa i akceptacji w pełni poinformowanego społeczeństwa o zaletach, ale i ryzyku.

Medycyna przyszłości nie może być tylko instalacją systemu operacyjnego w ludzkim ciele.

Musimy zadawać pytania:

• Kto kontroluje technologię?
• Jak zapewnić prawa pacjenta?
• Gdzie wyznaczyć granice ingerencji technologicznej w ludzkie ciało i świadomość?

Bibilografia: Mikroroboty, nanotechnologia medyczna, sterowanie magnetyczne

1. Landers F, Hertle L, Pustovalov V, et al. Clinically ready magnetic microrobots for targeted therapies. Science. 2025. doi:10.1126/science.adx1708
2. Gibney E. Tiny robots swim through blood, deliver drugs — and then dissolve. Nature. 2025; Nov 13. doi:10.1038/d41586-025-03754-6
3. Christiansen MG, Stöcklin L, Forbrigger C, Venkatesh SAB, Schürle S. Inductive sensing of magnetic microrobots under actuation by rotating magnetic fields. arXiv preprint. 2023; arXiv:2304.12144.
4. Yang Y, Bevan MA, Li B. Hierarchical deep reinforcement learning controlled three-dimensional navigation of microrobots in blood vessels. arXiv preprint. 2021; arXiv:2103.12966.
5. Schürle S, Venkatesh A, Ergeneman O, et al. Synthetic microparticles that navigate in complex biological fluids. Science Robotics. 2019;4(32):eaav8006.
6. Li J, de Ávila BEF, Gao W, Zhang L, Wang J. Micro/nanorobots for biomedicine: Delivery, surgery, sensing, and detoxification. Sci Robot. 2017;2(4):eaam6431.
7. Nelson BJ, Kaliakatsos IK, Abbott JJ. Microrobots for minimally invasive medicine. Annual Review of Biomedical Engineering. 2010;12:55–85.
8. Medina-Sánchez M, Schmidt OG. Medical microbots need better imaging and control. Nature. 2017;545(7655):406–408.

Aplikacje w leczeniu nowotworów i zakrzepów

1. Xu T, Yu J, Yan X, et al. Magnetic microrobots for minimally invasive targeted cancer therapies. Nat Mach Intell. 2023;5:455–468.
2. Li T, Zhang A, Wang X. Micro-robotic thrombolysis for treatment of acute ischemic stroke: a systematic review. Front Neurosci. 2024;18:1452.
3. Wu Z, Li L, Yang J, et al. A microrobotic system for high-precision thrombus penetration and dissolution. PNAS. 2020;117(45):27846–27856.

Ryzyka, bioetyka, autonomia biologiczna, transhumanizm

1. Coeckelbergh M. Human Being @ Risk: Enhancement, Technology, and the Evaluation of Vulnerability Transformations. Springer Philosophy of Engineering. 2015.
2. Bostrom N. A history of transhumanist thought. Journal of Evolution and Technology. 2005;14(1).
3. Warwick K. The cyborg revolution. The Lancet. 2014;384(9952):2153–2154.
4. Wolpe PR. Treatment, enhancement, and the ethics of neurotechnology. Brain and Cognition. 2002;50(1):387–395.

Oficjalne raporty i dokumenty techniczne

1. ETH Zürich. Microrobots finding their way. Press Release. 13 November 2025.
2. Swiss Federal Institute of Technology (ETHZ). Magnetically guided biodegradable microrobots: Technical dossier. 2025.