Spis treści
W listopadzie 2025 r. Departament Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych (HHS) oficjalnie uznał, że twierdzenie „szczepionki nie powodują autyzmu” nie spełnia kryteriów jakości naukowej zgodnie z Data Quality Act (DQA).
Oznacza to, że przez dekady kluczowe instytucje zdrowia publicznego — m.in. CDC — rozpowszechniały komunikaty, które nie były oparte na dowodach, lecz miały służyć ograniczeniu „wahania szczepiennego”.
Zmiana została wprowadzona 19 listopada 2025 na stronie CDC (Centers for Disease Control and Prevention – Centra Kontroli i Prewencji Chorób). – Link
W brzmieniu:
Stwierdzenie: „szczepionki nie powodują autyzmu” nie jest twierdzeniem opartym na dowodach, ponieważ badania nie wykluczyły możliwości, że szczepienia niemowląt mogą powodować autyzm.
Analiza dokumentu HHS ujawnia liczne luki w badaniach, brak dowodów obalających możliwe związki oraz konieczność przeprowadzenia badań, które nigdy nie zostały wykonane.
Przełom w polityce zdrowotnej USA
Aktualizacja HHS z 19 listopada 2025 r. stanowi jeden z najważniejszych dokumentów dotyczących bezpieczeństwa szczepień od czasu powstania amerykańskiego systemu kompensacji poszczepiennej w 1986 r. Po raz pierwszy instytucja federalna przyznaje, że:
- nie istnieją badania pozwalające twierdzić, że szczepienia niemowląt nie powodują autyzmu;
- twierdzenie „vaccines do not cause autism” było rozpowszechniane niezgodnie z DQA;
- dostępne badania obejmują istotne luki — zarówno metodologiczne, jak i merytoryczne;
- potrzebne są nowe badania mechanistyczne, obejmujące m.in. aluminium, neurozapalne ścieżki biologiczne oraz podatne podgrupy dzieci.
To pierwszy przypadek, w którym amerykański rząd przyznaje, że wcześniejsze komunikaty zdrowia publicznego były zbyt kategoryczne, niepełne, a nawet mylące.
Zmiany w kalendarzu szczepień
W raporcie HHS zestawiono kalendarz szczepień z 1986 r. i z 2025 r.
| Rok | Dawki do 1. roku życia |
|---|---|
| 1986 | 5 dawek |
| 2025 | 20 dawek |
Ekspozycja niemowląt na składniki biologiczne, immunologiczne i chemiczne wzrosła czterokrotnie. W szczególności dotyczy to:
- adiuwantów aluminiowych (DTaP, HepB, Hib, PCV),
- antygenów wielokrotnych,
- skumulowanych interakcji immunologicznych.
HHS wskazuje, że wzrost ten zbiega się z rosnącą zapadalnością na zaburzenia ze spektrum autyzmu — co nie jest dowodem przyczynowości, ale stanowi przesłankę do badań, które nigdy nie zostały wykonane.
Co faktycznie mówią raporty IOM i AHRQ
Dokument HHS podsumowuje wieloletnie oceny dwóch kluczowych instytucji:
IOM (Institute of Medicine) oraz AHRQ (Agency for Healthcare Research and Quality).
Wszystkie raporty od 1991 do 2021 r. dochodzą do tego samego wniosku:
Dowody naukowe są niewystarczające, aby zaakceptować lub odrzucić związek między szczepionkami niemowlęcymi, a autyzmem.
Należy podkreślić:
- brak badań z grupą całkowicie nieszczepioną,
- brak badań prospektywnych,
- większość danych pochodzi z pasywnego systemu VAERS lub z badań obserwacyjnych opartych na zagranicznych populacjach,
- żadna z instytucji nie wykazała, że szczepienia niemowląt są wolne od ryzyka ASD.
Co istotne, jedno z badań spełniających kryteria wiarygodności wykazało trzykrotnie większe ryzyko autyzmu u noworodków zaszczepionych HepB w pierwszym miesiącu życia.
MMR, aluminium i kumulacyjne obciążenie immunologiczne
MMR — badania o niskiej jakości metodologicznej
IOM w 2012 r. ocenił większość badań dotyczących MMR i autyzmu jako obarczone „poważnymi wadami metodologicznymi”.
Pozostałe badania były:
- retrospektywne,
- niedostosowane do amerykańskiego kalendarza szczepień,
- pozbawione analizy podatnych subpopulacji.
Aluminium — potencjalny mechanizm biologiczny
Aluminium jest obecne w wielu szczepionkach niemowlęcych.
Kumulacyjna dawka według CDC (2019) wynosi:
4,925 mg aluminium do 18. miesiąca życia.
HHS wskazuje dwa istotne fakty:
- Badania wykazały związek aluminium z astmą dziecięcą.
- Duńskie badanie kohortowe wykazało:
67% wzrost ryzyka zespołu Aspergera na każdy 1 mg aluminium.
Analiza danych duńskich wykazała także podwyższone wskaźniki zaburzeń neurorozwojowych w grupach z umiarkowaną ekspozycją.
HHS uznał te wyniki za uzasadniające pilne badania mechanistyczne.
Nowe kierunki badań HHS: czego nigdy wcześniej nie zbadano
HHS zapowiada badania obejmujące:
- aluminium jako czynnik neurotoksyczny,
- ścieżki neurozapalne,
- reakcje immunologiczne u niemowląt,
- podatność dzieci z zaburzeniami mitochondrialnymi,
- interakcje między wieloma szczepionkami podawanymi w krótkim czasie.
To obszary, które — według własnego raportu HHS — nigdy wcześniej nie były systemowo badane, mimo że od 1986 r. istniał ustawowy obowiązek analizowania ryzyka związanego z komponentami szczepionek.
Konsekwencje prawne i naukowe: nowy etap transparentności
Zgodnie z Data Quality Act (DQA):
- instytucje federalne nie mogą publikować informacji nieopartych na dowodach naukowych,
- muszą wykazać, że ich komunikaty są obiektywne i kompletne,
- muszą korygować wcześniejsze twierdzenia, jeśli nie spełniają standardów.
W efekcie:
- CDC musiało przyznać, że ich komunikat „szczepionki nie powodują autyzmu” nie spełnia wymogów DQA,
- HHS rozpoczął największy od dekad program badawczy dotyczący przyczyn autyzmu,
- po raz pierwszy w historii rząd federalny przyznaje, że brak jest badań pozwalających wykluczyć związek szczepień niemowląt z ASD.
Wnioski
- Dotychczasowe twierdzenie o braku związku między szczepieniami, a autyzmem nie miało podstaw naukowych.
- Państwowe instytucje zdrowia publicznego przyznają, że badań wykluczających możliwe związki nigdy nie przeprowadzono.
- Ekspozycja niemowląt na liczne szczepienia oraz na aluminium wymaga pilnych badań mechanistycznych i prospektywnych, zgodnych z międzynarodowymi standardami naukowymi.
- Aktualizacja HHS z 2025 r. jest krokiem w stronę naukowej rzetelności, ale ujawnia trzy dekady zaniedbań badawczych.
Źródło główne: (Zmiana Zapisu CDC)
- HHS (U.S. Department of Health and Human Services).
2025. Autism and Vaccines: Questions and Concerns. Aktualizacja z 19 listopada 2025. (Strona CDC). https://www.cdc.gov/vaccine-safety/about/autism.html
Ustawa National Childhood Vaccine Injury Act z 1986 roku wymagała, aby „Sekretarz Zdrowia i Opieki Społecznej przeprowadził przegląd wszystkich istotnych informacji medycznych i naukowych dotyczących charakteru, okoliczności i zakresu związku, jeśli taki istnieje, między szczepionkami zawierającymi komponent krztuśca, a następującymi chorobami i schorzeniami”. W ustawie wymieniono 11 konkretnych chorób i schorzeń, w tym autyzm.
Od tamtego czasu liczne raporty Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej (HHS) oraz Instytutu Medycyny Narodowej Akademii Nauk analizowały możliwe związki między autyzmem a szczepionkami. Przeglądy te konsekwentnie stwierdzały, że nadal nie ma badań, które potwierdzałyby konkretną tezę, iż szczepionki podawane niemowlętom — DTaP, HepB, Hib, IPV i PCV — nie powodują autyzmu. W związku z tym CDC naruszyło przepisy DQA, kiedy oświadczyło, że „szczepionki nie powodują autyzmu”. CDC koryguje obecnie to stwierdzenie, a HHS zapewnia odpowiednie finansowanie i wsparcie dla badań dotyczących szczepionek niemowlęcych i autyzmu.
Poniżej przedstawiono krótki harmonogram oraz podsumowanie kluczowych ustaleń związanych z dyrektywą Kongresu z 1986 roku dotyczącą szczepionki przeciw krztuścowi i autyzm:
- National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine.
1991. Adverse Effects of Pertussis and Rubella Vaccines. Washington, DC: National Academies Press. https://doi.org/10.17226/1815. - National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine.
2012. Adverse Effects of Vaccines: Evidence and Causality. Washington, DC: National Academies Press. https://doi.org/10.17226/13164.
Kluczowe ustalenie: „Dowody są niewystarczające, aby potwierdzić lub odrzucić związek przyczynowy między szczepionką zawierającą toksoid błoniczy, toksoid tężcowy lub bezkomórkowy komponent krztuśca a autyzmem.”
Uwaga: Jedyna analiza, jaką IOM znalazł w odniesieniu do DTaP i autyzmu, wykazała związek, jednak IOM ją odrzucił, ponieważ opierała się na danych z pasywnego systemu zgłoszeń CDC (HHS VAERS) i nie posiadała grupy porównawczej z nieszczepionej populacji.
- Maglione, M.A., Gidengil, C., Das, L., Raaen, L., Smith, A., Chari, R., et al.
2014. Safety of Vaccines Used for Routine Immunization in the United States. AHRQ Evidence Report No. 215. https://doi.org/10.23970/AHRQEPCERTA215.
Kluczowe ustalenie: Kompleksowy przegląd badań dotyczących bezpieczeństwa rutynowych szczepień dziecięcych wykazał, że nie ma dowodów pozwalających ani potwierdzić, ani odrzucić związku przyczynowego między szczepionką DTaP a autyzmem.
- Gidengil, C., Goetz, M., Maglione, M., Newberry, S., Chen, P., O’Hollaren, K., et al.
2021. Safety of Vaccines Used for Routine Immunization in the United States: An Update. AHRQ Comparative Effectiveness Review No. 244. https://doi.org/10.23970/AHRQEPCCER244.
Kluczowe ustalenie: Ustalenia z raportu IOM z 2012 roku oraz raportu AHRQ z 2014 roku (opartego na IOM) dotyczące niewystarczających dowodów na związek między autyzmem a szczepionkami DTaP/Tdap/Td pozostały niezmienione. Aktualizacja z 2021 roku nie zidentyfikowała żadnych nowych badań; materiał naukowy nadal był niewystarczający, aby potwierdzić lub odrzucić związek przyczynowy między tymi szczepionkami a autyzmem.