Dolar nie stał się walutą świata jednego dnia. Nie wydarzyło się to wyłącznie podczas konferencji w Bretton Woods, nie wynikało z jednego porozumienia politycznego i nie zostało utrzymane tylko dzięki sile militarnej Stanów Zjednoczonych.
Globalna dominacja dolara powstała etapami. Najpierw rosła razem z gospodarczą i finansową potęgą USA. Później została wpisana w architekturę powojennego ładu monetarnego. Gdy w 1971 roku dolar stracił formalną więź ze złotem, nie utracił centralnej pozycji. Światowa gospodarka była już zbyt mocno oparta na amerykańskiej walucie, amerykańskich rynkach finansowych i aktywach denominowanych w dolarze.
Dziś dolar jest czymś więcej niż walutą jednego państwa. Pełni funkcję głównej waluty rezerwowej, najważniejszej waluty w handlu międzynarodowym, podstawowej jednostki na rynku walutowym i centralnego instrumentu światowego systemu finansowego. To właśnie ta wielowarstwowość czyni go tak trudnym do zastąpienia.
Dominacja dolara daje Stanom Zjednoczonym realne korzyści. Ułatwia finansowanie długu, zwiększa popyt na amerykańskie aktywa, wzmacnia globalne znaczenie Rezerwy Federalnej i pozwala Waszyngtonowi wykorzystywać infrastrukturę finansową jako narzędzie polityki zagranicznej. Ale ten układ nie jest ani wieczny, ani wolny od napięć. Udział dolara w rezerwach stopniowo maleje, a Chiny, państwa BRICS i część krajów Globalnego Południa próbują budować alternatywy.
Żadna z tych prób nie zmieniła jednak podstawowego faktu: w połowie lat 20. XXI wieku dolar wciąż pozostaje najważniejszą walutą świata.
Zanim było Bretton Woods: dolar rośnie razem z potęgą USA
Przez większą część XIX wieku najważniejszą walutą międzynarodowego handlu i finansów był funt szterling. Wielka Brytania była centrum rewolucji przemysłowej, Londyn dominował w bankowości, a brytyjskie imperium oplatało świat siecią handlu, kapitału i ubezpieczeń. Funt korzystał z tego samego mechanizmu, który później zacznie działać na korzyść dolara: kto dominuje w handlu i finansach, ten zwiększa użycie własnej waluty.
Na przełomie XIX i XX wieku układ sił zaczął się jednak zmieniać. Stany Zjednoczone stały się największą gospodarką świata, ich przemysł rozwijał się szybciej niż brytyjski, a Nowy Jork zaczął wyrastać na poważnego konkurenta Londynu. Przełomem była I wojna światowa. Europa zaciągała długi, USA dostarczały żywność, surowce i uzbrojenie, a po wojnie przeszły z pozycji dłużnika do pozycji wierzyciela.
W latach 20. amerykańskie banki i Rezerwa Federalna aktywnie wspierały rozwój rynku finansowania handlu w dolarze. Badania historyczne wskazują, że pod koniec tej dekady dolar stał się niezwykle silnym konkurentem funta, a w niektórych miarach — zwłaszcza w rezerwach walutowych badanych państw — nawet go wyprzedził.
Ten pierwszy wzrost nie okazał się jeszcze trwałym zwycięstwem. Wielki Kryzys, załamanie światowego handlu i kryzysy finansowe lat 30. osłabiły międzynarodowy obieg kapitału. Funt nie zniknął, dolar nie przejął całego systemu, a globalna gospodarka weszła w okres protekcjonizmu, dewaluacji i bloków handlowych.
Jednak fundament został położony wcześniej, niż zwykle się sądzi. Bretton Woods nie stworzyło dolara z niczego. Ono sformalizowało przewagę waluty państwa, które już wcześniej stało się gospodarczym gigantem.
Druga wojna światowa: Europa słabnie, USA budują nowy porządek
Druga wojna światowa ostatecznie przesunęła centrum światowego systemu gospodarczego w stronę Stanów Zjednoczonych. Europa była zniszczona, Wielka Brytania zadłużona, a przemysł amerykański wyszedł z wojny wzmocniony. USA dysponowały ogromnym potencjałem produkcyjnym, znacznymi zasobami złota i pozycją głównego wierzyciela zachodniego świata.
Amerykańscy decydenci wyciągnęli wnioski z chaosu gospodarczego lat 30. Uznali, że powojenny ład nie może opierać się na agresywnych dewaluacjach, wojnach celnych i walutowej rywalizacji każdego z każdym. Potrzebny był system stabilnych kursów, instytucji finansowych i mechanizmów wspierających odbudowę oraz handel.
W lipcu 1944 roku delegacje 44 państw spotkały się w Bretton Woods w stanie New Hampshire. Efektem konferencji było utworzenie:
- Międzynarodowego Funduszu Walutowego,
- Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju, późniejszej części Banku Światowego,
- oraz nowego systemu kursowego opartego na dolarze i złocie.
To właśnie wtedy dolar został formalnie umieszczony w centrum powojennego systemu monetarnego. Nie jako jedna z równorzędnych walut, lecz jako główna kotwica dla innych.
Bretton Woods: dolar jako pomost między walutami a złotem
System Bretton Woods opierał się na prostym, lecz potężnym mechanizmie. Waluty państw uczestniczących miały utrzymywać stałe kursy wobec dolara, a sam dolar był wymienialny na złoto po cenie 35 dolarów za uncję.
W praktyce oznaczało to, że:
- banki centralne utrzymywały rezerwy w dolarach,
- państwa stabilizowały własne kursy względem dolara,
- handel międzynarodowy coraz częściej rozliczano w amerykańskiej walucie,
- USA gwarantowały, że zagraniczne banki centralne mogą wymienić dolary na złoto.
Dolar stał się więc czymś w rodzaju międzynarodowego pieniądza pośredniego. Inne waluty były powiązane z dolarem, a dolar ze złotem. To Stany Zjednoczone stały się centralnym dostawcą płynności dla powojennego systemu.
Bretton Woods zaczęło w pełni działać dopiero pod koniec lat 50., gdy główne waluty stały się wymienialne. Wówczas dolar ugruntował swoją pozycję jako podstawowa waluta rozliczeń międzynarodowych i rezerw banków centralnych.
System miał jednak wbudowaną sprzeczność. Świat potrzebował coraz więcej dolarów, aby finansować handel i utrzymywać rezerwy. To oznaczało, że USA musiały dostarczać globalnej gospodarce własną walutę, między innymi poprzez deficyty bilansu płatniczego. Im więcej dolarów krążyło jednak za granicą, tym trudniej było utrzymać wiarygodność obietnicy, że każdy dolar w rękach banków centralnych da się wymienić na złoto po stałym kursie.
Dlaczego system zaczął pękać
W latach 60. problem stał się coraz wyraźniejszy. Stany Zjednoczone finansowały wojnę w Wietnamie, rozbudowywały programy społeczne i prowadziły szeroką ekspansję zagraniczną. Liczba dolarów znajdujących się poza USA rosła szybciej niż amerykańskie rezerwy złota.
Zagraniczne banki centralne zaczęły coraz częściej pytać, czy Waszyngton naprawdę będzie w stanie utrzymać wymienialność dolara na złoto. Francja pod przywództwem Charles’a de Gaulle’a otwarcie krytykowała uprzywilejowaną pozycję USA i wymieniała część dolarowych rezerw na kruszec.
W sierpniu 1971 roku prezydent Richard Nixon ogłosił zawieszenie wymienialności dolara na złoto. Decyzja ta, znana jako Nixon shock, w praktyce zakończyła system Bretton Woods. W ciągu kolejnych lat główne waluty przeszły do systemu płynnych kursów.
Na pierwszy rzut oka można byłoby oczekiwać, że skoro dolar utracił złotą kotwicę, straci także globalną dominację. Stało się odwrotnie.
Upadł system dolara wymienialnego na złoto, ale nie upadł świat zbudowany wokół dolara.
Po 1971 roku: dlaczego dolar nie stracił tronu
Po zakończeniu Bretton Woods dolar stał się pieniądzem fiducjarnym, którego wartość nie wynikała już z obietnicy wymiany na złoto, lecz z siły gospodarki USA, polityki Rezerwy Federalnej i zaufania do amerykańskiego systemu finansowego.
Dlaczego inne waluty nie przejęły jego roli?
Powody były strukturalne.
Głęboki rynek finansowy
Stany Zjednoczone oferowały coś, czego nie potrafił dostarczyć żaden konkurent w porównywalnej skali: ogromny, płynny i względnie bezpieczny rynek aktywów denominowanych w dolarze. Kluczowe znaczenie miały obligacje skarbowe USA, które stały się podstawowym instrumentem przechowywania nadwyżek przez banki centralne, fundusze i duże instytucje finansowe.
Rezerwa walutowa nie może składać się wyłącznie z „mocnej waluty”. Musi być ulokowana w aktywach:
- łatwych do kupienia i sprzedaży,
- dostępnych w ogromnej skali,
- postrzeganych jako bezpieczne,
- opartych na przewidywalnych regułach prawnych.
Amerykański rynek długu spełniał te kryteria lepiej niż inne.
Efekt sieciowy
Waluta międzynarodowa działa podobnie jak język. Im więcej podmiotów jej używa, tym bardziej opłaca się używać jej kolejnym. Eksporterzy wystawiają faktury w dolarach, bo importujący są do tego przyzwyczajeni. Banki oferują finansowanie w dolarach, bo firmy go potrzebują. Państwa gromadzą dolary, bo rynek światowy jest na nich oparty.
To samonapędzający się układ. Nawet jeśli teoretycznie inna waluta mogłaby być alternatywą, przejście całego rynku na nowy standard jest kosztowne i ryzykowne.
Brak porównywalnego konkurenta
Po 1971 roku dolar mierzył się z kilkoma potencjalnymi rywalami. W latach 80. wskazywano na jena japońskiego i markę niemiecką. Po 1999 roku nadzieje na zrównoważenie dominacji dolara wiązano z euro. W XXI wieku pojawił się temat renminbi.
Żaden z tych konkurentów nie spełnił wszystkich warunków jednocześnie. Japonia i Niemcy nie chciały w pełni umiędzynarodowić swoich walut kosztem wzrostu kursu. Euro nie ma jednego federalnego rynku długu porównywalnego z amerykańskimi Treasuries. Renminbi pozostaje ograniczony przez kontrolę kapitału i polityczną zależność chińskiego systemu finansowego od państwa.
Dolar utrzymał dominację nie tylko dlatego, że był silny, lecz także dlatego, że konkurenci nie byli gotowi albo zdolni przejąć całej funkcji waluty światowej.
Dolar jako waluta rezerwowa
Najczęściej przywoływaną miarą międzynarodowej pozycji dolara jest jego udział w rezerwach walutowych banków centralnych. Według danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego w IV kwartale 2025 roku dolar odpowiadał za 56,77% ujawnionych światowych rezerw walutowych. Euro zajmowało drugie miejsce z udziałem 20,25%, a chiński renminbi miał udział 1,95%.
Udział dolara spadł w porównaniu z początkiem XXI wieku, gdy przekraczał 70%. Nie oznacza to jednak szybkiego końca jego dominacji. MFW i Rezerwa Federalna zwracają uwagę, że część dywersyfikacji dokonała się na rzecz mniejszych walut — dolara kanadyjskiego, australijskiego, franka szwajcarskiego czy korony — a nie przede wszystkim na rzecz jednej nowej waluty zdolnej zastąpić dolara.
Dolar traci część udziału, ale nie traci statusu centrum systemu. Różnica między nim a każdą inną walutą pozostaje ogromna.
Dolar w handlu międzynarodowym
Rezerwy banków centralnych to tylko jedna warstwa dominacji. Druga to fakturowanie handlu. Wielka część transakcji międzynarodowych jest rozliczana w dolarach nawet wtedy, gdy same Stany Zjednoczone nie są stroną umowy.
Dane przywoływane przez Rezerwę Federalną wskazują, że w latach 1999–2019 dolar odpowiadał za:
- 96% fakturowania eksportu w obu Amerykach,
- 74% w regionie Azji i Pacyfiku,
- 79% w pozostałych częściach świata poza Europą,
- podczas gdy w Europie dominowało euro z udziałem 66%.
To pokazuje, że dolar nie jest jedynie „walutą Ameryki”. Jest powszechną jednostką rozliczeniową w handlu między krajami trzecimi.
Jeżeli brazylijska firma kupuje surowce z Azji, a tajski importer rozlicza zakup towarów z Bliskiego Wschodu, bardzo często w tle pojawia się dolar. Dzięki temu amerykańska waluta zachowuje znaczenie większe niż wynikałoby z samego udziału USA w światowym handlu.
Dolar na rynku walutowym
Jeszcze wyraźniej widać dominację dolara na globalnym rynku walutowym. Według badania Banku Rozrachunków Międzynarodowych w kwietniu 2025 roku dolar znajdował się po jednej stronie 89,2% wszystkich transakcji FX.
To nie oznacza, że 89,2% wszystkich pieniędzy świata jest w dolarach. Oznacza, że w niemal dziewięciu na dziesięć transakcji walutowych dolar był jedną z dwóch wymienianych walut.
Dlaczego to ważne?
Bo dolar pełni funkcję waluty pośredniczącej. Zamiast wymieniać bezpośrednio peso meksykańskie na rupie indyjskie, rynek często przechodzi przez dolar: peso → dolar → rupia. Taki mechanizm jeszcze bardziej wzmacnia jego centralną pozycję.
Dolar nie jest tylko jedną z walut w systemie. Jest osią, wokół której system wykonuje ogromną część codziennych operacji.
Dolar jako waluta długu i bankowości
Dominacja dolara obejmuje również kredyt, obligacje i bankowość międzynarodową. Według Rezerwy Federalnej około:
- 55% międzynarodowych i walutowych należności bankowych,
- 60% odpowiadających im zobowiązań,
- oraz około 60% emisji długu w walutach obcych
jest denominowanych w dolarach.
To oznacza, że firmy, banki i państwa na całym świecie pożyczają w dolarze, nawet jeśli same funkcjonują w innych walutach. Taki układ wzmacnia pozycję USA, ale tworzy też ryzyko dla krajów zadłużonych w dolarze. Gdy amerykańska waluta się umacnia albo Rezerwa Federalna podnosi stopy procentowe, obsługa takiego długu staje się trudniejsza.
W praktyce decyzje Fedu wpływają więc na warunki finansowe daleko poza Stanami Zjednoczonymi. To jedna z najważniejszych form globalnego oddziaływania amerykańskiej polityki pieniężnej.
Ropa, surowce i mit petrodolara
W debacie publicznej dominacja dolara bywa tłumaczona niemal wyłącznie tzw. petrodolarem. Według popularnej narracji USA miały utrzymać światową pozycję swojej waluty dzięki temu, że ropa naftowa była sprzedawana w dolarach, a państwa Zatoki Perskiej lokowały nadwyżki w amerykańskich aktywach.
W tej opowieści jest część prawdy. Ropa i wiele innych surowców rzeczywiście od dekad są wyceniane przede wszystkim w dolarach. To zwiększa globalny popyt na amerykańską walutę i wzmacnia jej użyteczność w handlu międzynarodowym.
Nie należy jednak mylić czynnika wzmacniającego z pierwotną przyczyną dominacji. Dolar był centralną walutą systemu jeszcze przed erą petrodolarowych narracji lat 70. Jego przewaga wynikała z głębszych fundamentów: potęgi gospodarczej USA, płynności amerykańskiego rynku finansowego, roli dolara w handlu i statusu aktywów skarbowych jako globalnego magazynu wartości.
Nowsze analizy wskazują wręcz, że klasyczna opowieść o petrodolarze jest dziś często wyolbrzymiana. Nadwyżki dolarowej płynności w świecie wynikają w dużej mierze z azjatyckich nadwyżek handlowych, globalnych łańcuchów dostaw i szerokiego wykorzystania dolara w handlu, a nie wyłącznie z recyklingu dochodów naftowych.
Co dominacja dolara daje Stanom Zjednoczonym
Pozycja dolara przynosi USA kilka istotnych korzyści.
Łatwiejsze finansowanie długu
Ogromny globalny popyt na amerykańskie aktywa pozwala Stanom Zjednoczonym emitować dług na skalę nieosiągalną dla większości państw. Banki centralne, fundusze, firmy i inwestorzy prywatni na całym świecie chcą trzymać bezpieczne aktywa dolarowe, a amerykańskie obligacje skarbowe są ich najważniejszą formą.
Nie oznacza to, że USA mogą zadłużać się bez końca i bez konsekwencji. Ale ich pozycja wyjściowa jest wyjątkowa.
Niższe koszty transakcyjne
Amerykańskie firmy działają w świecie, w którym ich własna waluta jest podstawową jednostką międzynarodowych rozliczeń. Nie muszą w takiej skali zabezpieczać ryzyka walutowego jak przedsiębiorstwa z krajów peryferyjnych.
Wpływ polityczny
Jeżeli ogromna część światowych rozliczeń przechodzi przez dolara, amerykański system finansowy i banki pozostające w zasięgu jurysdykcji USA, Waszyngton zyskuje potężne narzędzie polityczne. Sankcje finansowe, blokady dostępu do dolarowych rozliczeń i zamrażanie aktywów mogą być niezwykle dotkliwe.
Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku część komentatorów przewidywała, że wykorzystanie dolara jako narzędzia nacisku przyspieszy globalną dedolaryzację. Jak dotąd nie widać jednak gwałtownego odpływu rezerw z dolara. Dane Rezerwy Federalnej i MFW wskazują raczej na stopniową dywersyfikację, a nie na załamanie zaufania do amerykańskiej waluty.
Globalna rola Rezerwy Federalnej
W momentach kryzysu świat potrzebuje dolarowej płynności. Właśnie dlatego Fed utrzymuje linie swapowe z wybranymi bankami centralnymi, a w czasie kryzysów rozszerza narzędzia stabilizujące dostęp do dolara. To sprawia, że amerykański bank centralny odgrywa rolę znacznie większą niż zwykły krajowy regulator polityki pieniężnej.
Dominacja dolara nie jest więc tylko statusem prestiżowym. To realny element globalnej architektury władzy finansowej.
Czy dolar słabnie?
Tak — w pewnym sensie. Udział dolara w rezerwach walutowych jest niższy niż dwie dekady temu. Państwa coraz częściej zwiększają udział złota, mniejszych walut rezerwowych, a część z nich eksperymentuje z rozliczeniami w walutach lokalnych. Chiny promują renminbi, a kraje BRICS prowadzą rozmowy o ograniczaniu zależności od dolara.
Jednocześnie trzeba odróżnić powolną dywersyfikację od utraty dominacji.
Na podstawie najnowszych dostępnych danych:
- dolar nadal odpowiada za ponad połowę światowych rezerw walutowych,
- dominuje w handlu międzynarodowym,
- jest obecny w niemal 90% transakcji na rynku walutowym,
- pozostaje główną walutą długu międzynarodowego i bankowości transgranicznej.
Żadna inna waluta nie zbliża się do takiego połączenia funkcji. Euro jest silne regionalnie i rezerwowo, ale nie ma pełnego odpowiednika amerykańskiego rynku bezpiecznych aktywów. Renminbi rośnie, lecz chińskie kontrole kapitału i polityczny charakter systemu ograniczają jego atrakcyjność. Złoto może pełnić funkcję zabezpieczenia, ale nie zastąpi waluty rozliczeniowej nowoczesnej gospodarki.
Dolar może stopniowo tracić część udziałów. Nie widać jednak, by świat miał już przygotowaną walutę, która mogłaby przejąć jego pełną rolę.
Dlaczego dominacja dolara jest tak trwała
Historia dolara pokazuje, że globalna waluta nie utrzymuje się tylko dzięki sile państwa, które ją emituje. Potrzebuje całego ekosystemu:
- wielkiej gospodarki,
- głębokich rynków kapitałowych,
- bezpiecznych aktywów,
- zaufania do prawa własności,
- płynności na rynku walutowym,
- powszechnego użycia w handlu,
- instytucji zdolnych dostarczać płynność w kryzysie.
Stany Zjednoczone zbudowały ten system przez cały XX wiek. Nie bez kryzysów, nie bez nadużyć i nie bez kosztów dla innych państw. Ale zbudowały go na tyle skutecznie, że nawet zerwanie ze złotem w 1971 roku nie zburzyło pozycji dolara. Przeciwnie — świat finansowy wszedł w nową epokę, nadal opierając się na amerykańskiej walucie.
Dolar stał się walutą świata, bo USA najpierw stały się gospodarczym centrum świata, potem zaprojektowały powojenny system pod własną przewagę, a następnie utrzymały ją dzięki temu, że nie pojawił się rywal zdolny zaoferować podobną skalę, płynność i wiarygodność.
Waluta świata i źródło amerykańskiej przewagi
Globalna dominacja dolara nie jest pobocznym szczegółem historii gospodarczej. To jeden z filarów pozycji Stanów Zjednoczonych po II wojnie światowej i jeden z mechanizmów, dzięki którym amerykańska siła wykracza daleko poza granice samego państwa.
Dolar pozwala USA taniej finansować dług, silniej oddziaływać na światowe warunki kredytowe, wykorzystywać sankcje finansowe i korzystać z faktu, że handel, bankowość oraz rezerwy wielu państw nadal są powiązane z amerykańską walutą.
Jednocześnie ta przewaga nie jest dana raz na zawsze. Zależy od zaufania do amerykańskich instytucji, stabilności politycznej, niezależności Rezerwy Federalnej, jakości rynku finansowego i przekonania, że USA nie nadużyją własnej pozycji do stopnia podważającego opłacalność całego systemu.
Na razie dolar pozostaje bezkonkurencyjny. Ale jego przyszłość, podobnie jak jego historia, będzie zależała nie od jednego wydarzenia, lecz od długiego układu sił między gospodarką, polityką i zaufaniem.
Źródła i materiały pomocnicze
- Federal Reserve History, Creation of the Bretton Woods System — omówienie powstania systemu Bretton Woods, mechanizmu stałych kursów i wymienialności dolara na złoto po 35 dolarów za uncję.
Link: https://www.federalreservehistory.org/essays/bretton-woods-created - U.S. Department of State, Bretton Woods-GATT, 1941–1947 — oficjalne opracowanie dotyczące powojennego projektowania międzynarodowego ładu gospodarczego, konferencji Bretton Woods, IMF i Banku Światowego.
Link: https://history.state.gov/milestones/1937-1945/bretton-woods - U.S. Department of State, Nixon and the End of the Bretton Woods System, 1971–1973 — opracowanie dotyczące zawieszenia wymienialności dolara na złoto przez Richarda Nixona i końca powojennego systemu kursowego.
Link: https://history.state.gov/milestones/1969-1976/nixon-shock - International Monetary Fund, Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves, Fourth Quarter of 2025 — najnowsze dostępne dane COFER: dolar odpowiadał za 56,77% ujawnionych światowych rezerw walutowych w IV kwartale 2025 roku.
Link: https://data.imf.org/en/news/imf%20data%20brief%20march%2027 - Federal Reserve Board, The International Role of the U.S. Dollar – 2025 Edition — szerokie opracowanie o współczesnej roli dolara w rezerwach, handlu, płatnościach, bankowości, długu międzynarodowym i rynku walutowym.
Link: https://www.federalreserve.gov/econres/notes/feds-notes/the-international-role-of-the-u-s-dollar-2025-edition-20250718.html - Bank for International Settlements, OTC foreign exchange turnover in April 2025 — wyniki badania BIS pokazujące, że dolar był po jednej stronie 89,2% globalnych transakcji walutowych w kwietniu 2025 roku.
Link: https://www.bis.org/statistics/rpfx25_fx.htm - European Central Bank, When did the dollar overtake sterling as the leading international currency? — opracowanie historyczne pokazujące wcześniejszy, międzywojenny wzrost znaczenia dolara wobec funta szterlinga.
Link: https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecbwp1433.pdf - Federal Reserve Bank of Philadelphia, U.S. Dollar Dominance: A Blessing or a Curse? — analiza wyjaśniająca historyczny awans dolara, znaczenie efektów sieciowych, brak realnego konkurenta oraz korzyści i ryzyka dla USA.
Link: https://www.philadelphiafed.org/-/media/FRBP/Assets/Economy/Articles/economic-insights/2025/q3/eiq325-us-dollar-dominance-a-blessing-or-a-curse.pdf - Council on Foreign Relations, Petrodollars: Myth and Reality — analiza porządkująca rolę petrodolara i wskazująca, że współczesna dominacja dolara nie może być sprowadzana wyłącznie do rynku ropy.
Link: https://www.cfr.org/articles/petrodollars-myths-and-reality - International Monetary Fund, Dollar Dominance in the International Reserve System: An Update — opracowanie dotyczące stopniowego spadku udziału dolara w rezerwach oraz dywersyfikacji w kierunku mniejszych walut rezerwowych.
Link: https://www.imf.org/en/blogs/articles/2024/06/11/dollar-dominance-in-the-international-reserve-system-an-update
